Meters maken

KennisBite #30 | 17 juni 2021
Eerste hulp bij hoge energiekosten
Presentatie: Marjolein Crone (ASG Nederland) en Stijn Geljon (Gebiedscoördinator bij de Alliantie)

In 2013 is ASG Nederland opgericht als een stichting met als doel om inzicht te geven in de energiestromen in (grote) gebouwen. Dat zou vrij eenvoudig moeten kunnen, er zitten tenslotte al ‘meters’ in (Ista of Techem). Dus op woning- en collectiefgebied is data beschikbaar. Zo eenvoudig bleek het helaas niet te zijn, want de gegevens uit die meters zijn niet van de gebouweigenaar!
Jammer, want op het moment dat je weet waar energie wordt verbruikt kun je nadenken over besparing. Bij ASG werd toen nagedacht over het plaatsen van eigen meters, waarbij de gebouweigenaar wél eigenaar is van de meetinformatie uit de meters in zijn gebouw. In een eerste samenwerking met Alwel is besloten om het zo te doen. ASG Nederland heeft daarop zo’n 4.000 woningen van Alwel bemeterd en toen kon het weten, o nee eerst meten, beginnen. De enorme hoeveelheid data, niet in de laatste plaats verzameld om de afrekening op te baseren, verschaft echter veel meer inzicht en daar gaan we tijdens deze KennisBite dieper op in.

Eerste Hulp Bij warmteKosten
Stijn Geljon komt in beeld samen met Henk Crone, energiemanager bij ASG. Zij werkten samen in een pilot waarbij de data die ASG verzamelt werd omgezet naar bruikbare informatie voor de bewoner, zodat zij inzicht kregen in hun gebruik en met tips en advies konden besparen op hun energiekosten.

Na de renovatie/verduurzaming van een gebouw met 84 woningen, kwamen er zowel vanuit de bewoners alsook vanuit de Alliantie (gebouweigenaar) vragen. Bewoners vroegen bijvoorbeeld ‘Hoe zit het met mijn warmte-afrekening?’ En de vraag van de Alliantie was: hoe duurzaam is dit gebouw nu in de praktijk?
Mooie vraag, want wereldwijd moeten we drastisch onze CO2-uitstoot verlagen en sowieso is een bewuster gebruik van energie, of die nou groen of grijs is, een goed plan. Als woningcorporatie kun je je vastgoed verduurzamen, maar het gaat ons milieu echt wat opleveren als we op gebruikersniveau bewustzijn en goed gedrag stimuleren.
Stijn had inmiddels uitgevonden dat het pand bemeterd was door ASG en dus werd er contact gelegd. Van het inzicht in het verbruik van warmte op woningniveau schrok Stijn best wel. Er waren een aantal woningen die er flink bovenuit staken qua verbruik, maar ook die gemiddeld tot zelfs laag verbruik toonden. Waarin zaten de verschillen? Samen met ASG werd het onderzoek gestart. Wat vrij snel opviel was het verschil in gebruik. Zo waren er woningen die tot 24o werden gestookt, anderen gingen 4 tot 5 keer per dag onder de douche of verwarming hoog en ramen open om te luchten was bij sommigen heel normaal. Eigenlijk allemaal ‘oud gedrag’ terwijl het gebouw verduurzaamd was. Tijd voor een dialoog met de bewoners. Vanwege corona moest dat wel een digitale dialoog worden, dus er werd bij de bewoners geïnformeerd of zij daaraan mee konden en wilden doen. Dat lukte prima; maar de gevoeligheid over het eigen gebruik (je eigen gedrag) delen met anderen lag iets ingewikkelder. Daarvoor moest Stijn echt wel de tijd nemen, om per woning in gesprek te gaan met de bewoner om af te tasten hoe dat zat met het ‘gedrag’, want het inzicht in de gegevens was er. Bijvoorbeeld dat een woning om vier uur ‘s nacht nog hoog in het verbruik van warmte zat. ASG ondersteunde dit met het delen van de data met de bewoners, omgezet naar bruikbare informatie (grafieken) voor hen. Zo kregen zij elke twee dagen een grafiek van hun eigen gebruik afgezet tegen het gemiddelde waarbij een klasse hoog-gemiddeld-laag aangaf waar hun woning qua verbruik zat. Aan het eind van de pilotperiode (voor de bewoners 3 weken) stuurde ASG de deelnemers een conclusie en een advies. Stijn verzorgde de nazorg; hij belde weer met de bewoners om te vragen of ze het begrepen, nog vragen hadden en wat ze dachten mee te nemen qua aanpassing(en). Daarna zou uit de metingen zichtbaar moeten worden of deze aanpak werkt.

Het leuke van dit project is dat men over en weer van elkaar geleerd heeft, zo vertelt Stijn. Bijvoorbeeld over ventilatie. Er was een bewoner met een dochter die astma heeft; het noodzakelijke luchten wordt tegenwoordig op die momenten gedaan waarop het de minste warmte kost. In de winter dus midden op de dag.
Stijn kreeg vele leuke reacties van bewoners. Eén quote sprong er echt uit: Vroeger tropisch in huis … nu met een trui aan voor de buis. Niet iedereen wilde overigens meedoen ‘Hé Stijn leuk dat je me belt, maar nee joh het komt wel goed’ of een ander die opmerkte ‘Ja Stijn als ik nu de douche instap denk ik aan jou!’ En de samenwerking met de bewoners aan een gezamenlijk doel met een financieel voordeel voor de (hoog)verbruiker, beviel Stijn goed aan dit project.
ASG geeft aan dat de top tien van grootverbruikers in een complex minimaal 10% kunnen besparen op hun verbruik.
Gedrag veranderen kost tijd, dat weten we inmiddels, maar met meten kun je zien hoeveel tijd en waar men eventueel weer terugvalt in oud gedrag. Herhaling van het collectief benaderen van de bewoners met advies, tips, monitoring is dan ook een optie.
Overigens hoef je niet direct al de EHBK-kit af te nemen. Werk je met ASG op het gebied energie-afrekening, dan kun je aan de hand van de overzichten al zien welke gebouwen aandacht behoeven en wie geholpen kan worden met besparen.

Van gegevens naar inzicht
Vervolgens schuift Humphrey James, technisch directeur ASG, aan bij Henk. Hij vertelt meer over de gemeten data. Want data zijn al langere tijd (hiervoor bij KPN/security) een fascinatie voor Humphrey. Wat kun je nou afleiden uit de gemeten data? Het team wat Humphrey aanstuurt, met zes developers, ordent de gemeten data (op jaarbasis ruim 4 TB) zodanig dat het bruikbaar wordt. Want data zonder context is waardeloos. Data omgezet naar informatie wordt bruikbaar als je met behulp van big data er nog meer duiding aan kunt geven, zo wordt het toepasbaar.

Vraag van een deelnemer: Wij werken met Ista en krijgen een tweewekelijks overzicht. Hoe zit dat bij jullie?
Humphrey: Wij meten live en hebben dus op elk moment van de dag inzicht in het verbruik.
Marjolein vult aan dat de doelstelling van ASG verschilt met die van bijvoorbeeld Ista. ASG is echt met het idee van meten, inzicht krijgen en delen opgericht, op het gebied van warmte en ook van water. Want ook bewust omgaan met (drink)water, zuiniger dus, vraagt met ons veranderende klimaat om aandacht.

Mooi om te zien dat je een verdienmodel kan bedenken waar ons milieu ook iets aan heeft én woningcorporaties helpt hun klanten geld in de knip te houden. Marjolein, Henk, Humphrey en natuurlijk Stijn van de Alliantie, dank voor deze kennisdeling. En dat heldere verhaal paste ook nog eens in dertig minuten, waarmee we vijftien minuten bespaard hebben; dat was aangenaam op die warme dag.

Tot slot
Zowel ASG Nederland als CorpoNet zijn benieuwd hoe dit leeft bij woningcorporaties. Ligt hier een rol voor woningcorporaties? Wie alvast zijn gedachten wil delen stuurt een mail naar info@corponet.nl of klantenservice@asgnederland.nl

 

Zoeken

Meest recente verslagen

Meld je aan voor de Blik op de agenda

We sturen je maandelijks een overzicht van de nieuw ingeplande KennisBites. Zo mis je niks!