Ready for take off?

Standaardisatie, datakwaliteit, digitalisering, het is een groot verhaal wat bij woningcorporaties niet altijd de aandacht krijgt die het verdient. Er is al zoveel te doen; energietransitie, woningtekort, zorg, kortom de maatschappelijke opgaven voor woningcorporaties zijn groot. Geld speelt ook een grote rol; terwijl er juist door slimmer te werken (digitaal geautomatiseerd, met data-bewustzijn én samenwerken) geld bespaard kan worden. We moeten dus samen kijken hoe we dat willen inrichten. Grote delen staan er al, veel corporaties doen mee, we zijn dus op weg, maar we zijn er nog niet.

Recent is Aedes het project datastandaarden gestart. CorpoNet-CORA-VERA is hier nauw bij betrokken. Van oudsher is CorpoNet een vereniging van IT-ers. Die IT-ers zagen al vroeg dat standaardisatie nodig is bij geautomatiseerde gegevensuitwisseling. Rond 2007 werden de eerste ideeën voor een referentie architectuur gedeeld, in 2010 werd CORA 1.0 gelanceerd en in 2012 werd gestart met de datastandaard VERA.
Lang leek de relevantie van al dit werk van CorpoNet-CORA-VERA onze sector te ontgaan. Jazeker, de IT-ers en vooral de leveranciers van IT zagen het belang, maar de bestuurders en RvC’s van woningcorporaties bereikten we niet. Nu Aedes wel het belang ziet, hopen we dat de bestuurders meegaan in dit verhaal en dat we grotere stappen kunnen gaan maken. De standaarden zijn er inmiddels en de technologie is ruimschoots aanwezig. Nu alle schouders eronder, ook financieel.

In het kader van de samenwerking van CorpoNet-CORA-VERA met Aedes in het project datastandaarden vragen we Marcel Rog, voorzitter van CorpoNet, naar het belang van dit project, de samenwerking en wat dat voor de sector kan betekenen.

Marcel begint met een metafoor, om het belang van datastandaarden te duiden. Hij denkt daarbij aan Schiphol (systeem) waar miljoenen passagiers (data) hun weg zoeken om in het vliegtuig (applicatie/platform) te stappen. Je stapt in het vliegtuig met behulp van een ‘slurf’ (datastandaard). Als de slurf niet past op het vliegtuig, vallen passagiers tussen, tja niet tussen wal en schip, maar je snapt het idee. Ook bij aankomst moet de slurf passend zijn, anders doet zich dezelfde situatie voor. Nu is in onze sector een partij als Datarotonde nodig, die ons tegen betaling helpt het gat te dichten tussen slurf en vliegtuig.

Is deze samenwerking belangrijk voor de sector?
Dat is enorm belangrijk. We moeten integraler gaan werken, niet ieder op zijn eigen eiland. Gelukkig begint de traditionele kloof tussen IT en de business steeds meer te verdwijnen. En het wordt echt tijd dat dit verhaal de bestuurlijke tafels bereikt! We hebben elkaar nodig. Krachten bundelen. Die van Aedes, CorpoNet en liefst alle corporaties. Denk sectorbreed en digitaal.
Ook het delen van data moet meer in ons bewustzijn zitten (standaard-werkwijze) en erom vragen! Data is het nieuwe geld, om in de metaforen te blijven; je laat je portemonnee niet open en blootliggen en je bankrekening is alleen voor jou toegankelijk. Met data gaan we nu nog hetzelfde om, we zitten erop. Maar het belang van het delen van onze data is te groot. Daar moeten we gezamenlijk het gesprek over aangaan: Wat is data? Wie heeft die gegenereerd? Wie mag die data gebruiken, veranderen of weggooien? Wie is (uiteindelijk) verantwoordelijk – en dus aansprakelijk – voor die data en de juistheid van die data?
Marcel is zelf nauw betrokken bij het Vestia-dossier en merkte dat data enorm behulpzaam is bij de besluitvorming. Door het ontsluiten van veel van de data met een Power BI service werd het ook voor de bestuurders en RvC inzichtelijk.

Het meenemen van alle medewerkers hierin is van groot belang. CORA, VERA en het processenboek, maar ook SBRwonen (dVi/dPi) en RGS, het zijn geen theoretische initiatieven, maar instrumenten die nodig zijn in de digitale transformatie. We moeten ze sector breed, maar ook organisatie breed gebruiken, daarin ligt de kracht. Dus betrek ook de medewerkers die de verandering(en) daadwerkelijk moeten uitvoeren.

Wat is het belang van dit project?
Het datastandaardenproject is nodig vanwege het aankaarten van de bestuurlijke urgentie en om het belang van de samenwerking op dit vlak onder de aandacht te brengen. Want dit is meer dan een project, informatievoorziening en data is ‘here to stay’, daar moeten we continu aan werken.
Als we als sector samen bedenken HOE wij het willen, kunnen we van daaruit samen het gesprek met onze leveranciers aangaan. Vanuit CorpoNet roepen we vaak: waarom is ieder voor zich het wiel aan het uitvinden? In dit geval kunnen we de ‘best practise’ van gemeenten afkijken. Zij hebben Common Ground ontwikkeld, waarin gemeenten samenwerken aan de gemeentelijke informatievoorziening en maatschappelijke opgaven.
Marcel vat het samen als een proces van volwassen worden: fase één ontwikkelen CORA/VERA, fase twee samen met Aedes de bestuurders erbij betrekken, in fase drie zou dan een samenwerking met leveranciers gerealiseerd kunnen worden.

VERA is een zogenaamde open standaard, dat wil zeggen dat deze kosteloos gebruikt kan worden door de sector. Maar VERA kan niet zonder kosten ontwikkeld en beheerd worden. Tot nu toe zorgt CorpoNet voor de financiering. Is dat voldoende?
Nee dat is niet voldoende. De grofweg 80.000 die CorpoNet erin steekt plus de 20.000 die Aedes recent heeft toegezegd, maakt een totaal van 100.000 euro. Dit komt neer op nog geen 5 eurocent per vhe. Het belang van datastandaarden moet meer benadrukt worden en financieel veel beter ondersteund.
Als we terugkijken naar het begin van dit interview waarin ik refereerde aan Schiphol, denk ik nu aan die schitterende reclame van KLM met die zwaan. En ik ben gewoon trots en zie VERA én CORA, want die twee horen bij elkaar, als de zwanen voor onze sector. Aldus Marcel Rog.

Ready for take off!