KennisBite #9 Aan de slag met de CORA

KennisBite #9 | 11 juni 2020 – 15.00 tot 15.45 uur
CORA voor beginners (CORA kernteam)

De presentatie begint met een mooi beeld van een sloppenwijk en een vinex wijk. Arjen de Vries legt uit dat het zogenaamde ‘onder architectuur werken’ te vergelijken is met een bestemmingsplan van een gemeente. Het consistent opbouwen én naleven van zo’n bestemmingsplan leidt uiteindelijk tot een keurig ingericht en samenhangend geheel. Functioneel en te beheren. In één oogopslag begrijp je dit als je het beeld ziet.
Daarna toont hij een filmpje (helaas werk het geluid niet) wat snel duidelijk maakt waarom werken aan de hand van een bedrijfsarchitectuur een goed idee is. Kijk het filmpje vooral nog eens, of deel het met je collega’s die nog niet echt snappen waar jij je nu zo druk om maakt.

Maar begrijpen dat de CORA je kan helpen bij vraagstukken rondom bedrijfsvoering en ICT wil nog niet zeggen dat je ook al direct met de CORA modellen kunt werken.
Vincent Breuking neemt ons daarom mee in een vogelvlucht over een paar CORA modellen. Startend bij ‘producten’. Maar voor we de vlucht starten nog even dit:

Daar waar CORA 3 nog in een pdf document verscheen (geprint zorgde dat voor een stevig boekwerk) is de CORA 4 ontstaan vanuit het omzetten van alle voorgaande kennis naar de wiki omgeving. Toen werd goed duidelijk dat de CORA 3 niet consistent was in de opbouw van het processenhuis en was de ontwikkeling van een kennismodel noodzakelijk. Tijdens die ontwikkeling is het denken vanuit ‘producten en diensten’ ontstaan wat leidt tot een consistente opsomming van de bedrijfs- en werkprocessen van een woningcorporatie.

NB: de CORA modellen zijn gemaakt met de modelleertaal ArchiMate en hoewel het in eerste instantie niet direct nodig is om deze taal te beheersen is enige basiskennis wel handig. In de CORAwiki is een voorbeeld uitwerking van een bakkerij gemaakt; loop daar eens doorheen, lees de content, bekijk de modellen en ontdek al een beetje hoe het in elkaar zit.

Als je kijkt naar het CORA productenmodel zie je dat er eigenlijk helemaal niet zoveel producten zijn. Wat ook opvalt is het onderscheid in producten voor externe en interne klanten. Als je verder naar beneden scrolt zie je de toelichting op het productenmodel, het alfabetisch overzicht en daaronder de positie in het kennismodel uitgelicht.
Klikkend op een product brengt je naar een volgend scherm met meer uitleg over dit element en het contextdiagram. Overigens als je met je muis over een element hovert (zweeft) krijg je de beschrijving van dit element. Dat is nog niet bij alle elementen het geval, de CORA is nog steeds in ontwikkeling. Wil je daarbij helpen? Laat het ons weten!

Vervolgens bekijken we het CORA dienstenmodel hier wordt onderscheid gemaakt naar sturende – primaire – ondersteunende diensten, behorend bij de producten waar we kennis mee maakten in het producten model en die we nu als gele vlakken onder de diensten zien liggen. Ook hier is alles klikbaar om meer informatie op te vragen en het contextdiagram te bekijken.

Er kan nog veel meer in de CORAwiki, klik bijvoorbeeld eens op de (zeer) lichtgrijze link die onder het CORA productenmodel staat, je komt dan op een pagina waar je rechts een legenda ziet. Hier kun je kijken wat er bijvoorbeeld al in CORA 3 was en nu in CORA 4 is toegevoegd, maar ook het CORA concepttype.
Vincent vliegt intussen over het CORA procesmodel en wordt steeds enthousiaster, waardoor het wellicht voor niet architecten net iets te snel gaat. Dit verslag helpt je om de vlucht nog eens over te doen in je eigen tempo. Bij het CORA procesmodel zie je ook weer onderscheid naar sturende – primaire – ondersteunende processen. De logica ontgaat ons niet: want waarom sturende processen …? Omdat we sturende diensten aan onszelf leveren! Om daarmee de producten ‘richten’, ‘plannen’ en ‘monitoring’ voor de interne klant te realiseren. Zo is er voor elke dienst een bedrijfsproces.

Tot slot laat Vincent een uitgewerkt bedrijfsproces zien, die van Incasseren vorderingen. Dit kunnen jullie als je zelf door de CORAwiki gaat nog niet zien. Het kernteam beschikt namelijk over een ontwikkelomgeving (redactie wiki) waar volop gewerkt wordt aan al die procesuitwerkingen, maar nog niet (vanwege review door andere/externe partijen) gepubliceerd kunnen worden.
Hier zie je waar aan gewerkt wordt. De oplettende kijker heeft al gezien dat je via het menu CORA modellen -> CORA bedrijfsprocessen in de tekst een link ziet staan bij de zin: Klik hier voor een overzicht bedrijfsprocessen (gedeeltelijk) zijn uitgewerkt en welke nog uitgewerkt moeten worden. Die link verwijst naar hetzelfde overzicht.
Terug naar de uitleg van Vincent over de uitwerking van het  proces Incasseren vorderingen. Het hele proces (soms zelfs met de procesketen, zoals het geval bij Incasseren vorderingen omdat een deel door een incassobureau gedaan wordt) is in kaart gebracht. Langs de vijf banen: Risico’s, KPI’s, Proces, Bedrijfsobjecten en Gegevensobjecten, worden alle processen van begin (gebeurtenis) via hoe kom ik daar (bedrijfsproces) tot eind (dienst) in kaart gebracht. Besef wel dat dit een referentie architectuur is. Wie doet wat komt hierin dus niet aan de orde. Daar maak je als corporatie je eigen keuzes in. Dat is tegelijkertijd de kracht van een referentie architectuur, het biedt een stevige kapstok met voldoende ruimte voor eigen keuzes.

Fantastisch verhaal! Wie net zo enthousiast is als de auteur van dit stuk begint nu het licht te zien en beseft zich hoeveel denkwerk er in de hele CORA 4 zit. En dat al deze kennis vrijelijk gedeeld wordt met de hele sector, het is een lidmaatschap van CorpoNet dubbel en dwars waard.

Hierna is er tijd voor de vragen.
V: Wat is de planning voor de overige processen om conform Incasso te worden uitgewerkt en wanneer is Incasso beschikbaar?
A: Het proces Incasso zit in de reviewfase en naar verwachting kan er eind van de zomer gepubliceerd worden. Doe mee aan deze review.
Op dit moment loopt een andere reviewfase voor procesketen Reparatieonderhoud. Vanwege de Kovra-standaard, in beheer bij Ketenstandaard, heeft het VERA architectuurteam deze procesketen gemodelleerd. De verwachting is dat ook dit na de zomer gepubliceerd kan worden. NB: Kovra is de berichtenstandaard die digitale uitwisseling tussen woningcorporaties en aannemers mogelijk maakt,
Daarnaast staat het Verhuurmutatieproces hoog op de lijst om gepubliceerd te worden, met een maar, want hier moet nog een deel van ontwikkeld worden. Dus dit is tegelijk een oproep: wil je meedenken, dit is een standaardproces wat bij veel corporaties voorkomt, of later reviewen? Laat het ons weten. Het CORA kernteam bestaat uit drie personen (Arjen, Jan en Vincent) die de CORA ontwikkelen en beheren naast hun reguliere baan. Je snapt dat daar handen én hoofden bij kunnen.

V: Hoe ga je op een slimme manier met de CORA aan de slag?
A: Hét moment is als er een grote verandering in je corporatie plaatsvindt, dan is het een logische stap om daarbij direct de CORA te gebruiken. Bijvoorbeeld bij een nieuw primair systeem of een reorganisatie; in het laatste geval: welke bedrijfsfuncties heb ik allemaal en hoe moet ik die inrichten?
Alle modellen zijn op verzoek beschikbaar, dus ben je zelf handig met Archi dan kun je een snelle start maken met je project. Vaak hebben adviesbureaus wel ervaring met architectuur en modelleren met Archi.
Daarnaast heeft de CORA, het CORA kernteam en de hele sector behoefte aan en baat bij het delen van de zogenaamde best practices, die kunnen een plekje krijgen in de CORA en zo kunnen we ervaringen delen en helpen we elkaar verder. Dat is immers het gedachtegoed van CorpoNet en daarmee ook van de CORA.

V: Zijn de CORA prestatie-indicatoren ook afgestemd met externe toezichthouders?
A: De toezichthouders maken dankbaar gebruik van deze CORA methodiek om tot een eenduidige definitie van de prestatie indicatoren te komen.
De set aan prestatie indicatoren zoals je die nu ziet in de CORA is van 2012 en deze zijn nog steeds actueel. De hele set aan prestatie indicatoren die er nu is komt wordt meegenomen in de procesuitwerkingen en gekoppeld daar waar dat kan.
Overigens is CORA niet het platform waar je alle prestatie indicatoren van de toezichthouders kunt vinden, echter degene die in de CORA gebruikt worden zijn volgens de CORA methodiek van prestatie-indicatoren opgebouwd.

V: Zijn de VERA en de SBR compliant?
A: Jazeker, dat was al zo voor de dVi uitvraag van 2018. Op het niveau van de data onder de indicatoren voor de dVi sluiten VERA en SBR(-wonen) volledig op elkaar aan. Zie ook https://sbr-wonen.nl/gegevensdefinities/

V: Hoe ziet de samenhang tussen de CORA en de VERA eruit?
A: Onder het menu-item CORA modellen -> CORA bedrijfsobjecten zie je de vijf bedrijfsobjectdomeinen benoemd de CORA. Ook hier kan weer geklikt worden, het domein Vastgoed is het meest uitgewerkt en levert een interessant figuur op. De VERA gaat op dit gebied verder in de uitwerking, bij het menu-item CORA thema’s – gegevenshuishouding zie je dat al een beetje uitgelegd.
Achter de schermen wordt hard gewerkt om ook de VERA modellen in de CORAwiki te zetten. Uiteindelijk is het de bedoeling de integratie van CORA en VERA met elkaar in lijn te brengen.

V: Wanneer zet je de CORA in? Alleen bij grote veranderingen..?
A: Nee zeker niet. Arjen schetst een recente situatie bij Lefier waar men bezig was Sharepoint/O365 te implementeren. Vanuit de beleidsmedewerkers kwam de vraag of daar geen extra pagina voor gemaakt kon worden en welke indeling hiervoor kon worden gebruikt. Arjen gaf als tip: gebruik het CORA bedrijfsfunctiemodel, dan heb je een mooie ‘ladenkast’ met in één oogopslag alle disciplines die je zoal in een woningcorporaties aantreft en in de ‘laatjes’ kun je alle beleidsdocumenten een plekje geven. Fijne tip Arjen.

Nog een voorbeeld uit de praktijk van Lefier: bij een project datamanagement kwam de vraag welke (interne) bedrijfsobjectdomeinen hebben we eigenlijk allemaal, hoe kun je die rubriceren en wie is verantwoordelijk voor welk domein?
Ga hiervoor naar menu CORA modellen – CORA bedrijfsobjecten, hier zie je dus de vijf bedrijfsobjectdomeinen die zoals eerder uitgelegd klikbaar zijn. Klik bijvoorbeeld eens ‘de groene map’ onderhoud aan (het bedrijfsobjectdomein Onderhoud dus) dat geeft al een meer uitgewerkt figuur, klik dan op die (zeer) lichtgrijze link direct onder het figuur. Nu zie je het domein Onderhoud en op rechts weer de legenda, klik op domein en voila in een keer zie je ‘wie’ waarvoor verantwoordelijk is.

CORA ontdekken en leren gebruiken is wellicht toch ook een kwestie van gaan grasduinen in de CORAwiki.

Er is ontzettend veel content waar je echt wijzer van wordt.
Daarnaast zijn we altijd bereikbaar voor jullie vragen, mail ons.
En last but not least: deel je ervaring met ons, hoe klein ook. Of gebruik de denk mee-knop in de CORAwiki, die zie je op diverse pagina’s in de rechterbovenhoek. Maak een account aan (kost je niks) en sluit je aan bij de CORA community. Het wordt hoog tijd de we met elkaar gaan zorgen dat dit fantastische kennisplatform royaal gedragen en gebruikt gaat worden in de sector. Niet alleen door IT maar organisatiebreed.

Tot slot nog een leuk weetje: De foto op de startpagina van de CORAwiki is afkomstig van Vincent. Het is het Elbphilharmonie in Hamburg. Duidelijk is dat dit een fraai stukje moderne architectuur is. Vincent zag er ook gelijk zijn grote liefde CORA én VERA in. De CORA-blauwe en VERA-rode laag en de fraaie boog als toegangspoort tot deze referentie architecturen.