InterConnectie aflevering 6

CorpoNet – De Warmtewissel, dit is een project van Lente: een samenwerkingsverband van acht Brabantse corporaties. Zij willen de CO2-uitstoot van hun woningen drastisch verlagen. Samen vervangen ze jaarlijks de individuele CV-(combi)ketels van zo’n 5.000 woningen. Met De WarmteWissel daagden zij in 2020 de markt uit om te komen met een duurzaam alternatief voor deze ketels. Uit de vele inzendingen koos een vakjury 3 winnende oplossingen. Die worden nu in de praktijk getest.
Een gesprek met CorpoNet-leden BrabantWonen en Zayaz; in persona Örjan Game (Ontwikkelaar bij BrabantWonen) en Richard van Maarschalkerwaard (Programmamanager verduurzaming bij Zayaz).

Richard van Maarschalkerwaard houdt zich bezig met de verduurzaming van de gebouwenschil van de woningen van Zayaz (hoofdtaak) maar is ook op stedelijk niveau betrokken bij de overleggen rondom het duurzaamheidsakkoord en de proeftuin aardgasvrije wijk.
Hij vindt het duurzaamheidsakkoord een heuse versneller, omdat je elkaar aanspreekt op zaken aan en er ook echt werk van maakt.

De WarmteWissel is in 2020 ontstaan vanuit een idee voor verduurzaming. Door Lente was een innovatie-challenge uitgezet. De beste ideeën ontstaan vaak in de praktijk, zo ook nu. Tijdens het isoleren van woningen werd bedacht hoe mooi het zou zijn als de cv-ketel vervangen zou kunnen worden voor een apparaat wat even duur en groot is als het huidige maar die wel hernieuwbare energie kan leveren en waardoor andere verduurzaming aan de woningschil minder relevant zou worden. Dit idee werd opgepakt en deed mee in de innovatie-challenge. Uiteindelijk won dit idee en werd de markt uitgedaagd met de volgende vraag: ‘Een compacte oplossing met een minimaal 80% CO2-reductie ten opzichte van de huidige CV-(combi)ketel, minder of geen aardgasgebruik, betaalbaar en eenvoudig in gebruik.’
De respons tijdens het finale-event was overweldigend met maar liefst 48 inzendingen. Zoals je kunt lezen op de wesbite van De WarmteWissel worden de drie winnende concepten nu uitgebreid getest.

Örjan Game is technisch projectleider van dit project. En dat hield veel werk in, denk bijvoorbeeld aan een waarderingsstelsel om de ingezonden oplossing te kunnen waarderen, de winnaars (van de vijf finalisten konden er drie winnen) kregen van de acht deelnemende corporaties de garantie dat er voor elke winnaar een woning beschikbaar gesteld zouden worden waarin een proefopstelling getest kan worden, wat een hele organisatie was.

Elke maand hebben de acht corporaties een digitaal overleg om de voortgang en monitoring (waarin ze samen uniformiteit hebben aangebracht) te bespreken. Het heeft Örjan verrast, maar ook weer niet echt, hoe goed deze samenwerking verloopt. Hij vertelt: ‘Dan denk ‘hoe kan dat?’, dat zal A: zijn omdat onze bestuurders dit ondersteunen in de zin van tijd hiervoor beschikbaar te stellen, maar vooral en dat organiseer je niet: als een groep mensen echt een klik heeft dan loopt het als vanzelf.’
Tekenend voorbeeld: we doen dit project al een aantal jaar en de deelnemers zijn inmiddels bijna allemaal wel van functie gewisseld, maar ze blijven wél allemaal deelnemen aan dit project. Er is niemand die zegt, sorry maar dit past niet meer binnen mijn functie.

Overigens is De WarmteWissel één van de projecten waarop de acht corporaties samenwerken. Ooit is het gestart met vier corporaties op het gebied van inkoop en zo is het verder gegroeid. In deze tijd werken ze ook veel samen op circulariteit en duurzaamheid. De synergie is goed; de ene keer trekt corporatie A de kar een andere keer corporatie B, soms gaat een corporatie toch iets meer zijn eigen gang. Het kan allemaal. En natuurlijk niet altijd is iedereen even betrokken, maar over het algemeen loopt het lekker.

Terug naar De WarmteWissel, naast de acht deelnemende corporaties uit Lente, zijn er ook zo’n 17 corporaties ‘vriend van’. Zij kunnen meelezen, meedenken en dus ook mee profiteren van de resultaten van dit project.
Een project heeft altijd een begin en eind, uiteindelijk zou De WarmteWissel dan ook afgerond moeten worden. Toch is het inmiddels een begrip geworden, waardoor erover nagedacht wordt om het tot een platform uit te rollen. Een platform waar corporaties en aanbieders elkaar kunnen vinden en de uniformiteit van meten en monitoring omarmd kan worden. De gedachte is er, maar voorlopig wordt er eerst aan het project gewerkt en daarvan is de planning dit binnen een anderhalf jaar af te ronden.

Richard vult nog aan: ‘Een van de vrienden van reageerde met “Ik zie wel wat in de nummer negen van jullie lijst, we hebben deze aanbieder benaderd en wij gaan deze testen.” Die vragen wij dan om op dezelfde manier als ons te testen en meten en zo worden de resultaten nog uitgebreider. Een andere corporatie die weliswaar nog geen vriend van is vroeg “Jullie hebben een Tarnoc staan, is dat wat?” Kom maar kijken zeggen we dan en als je deze wilt testen doe dat dan op dezelfde manier als wij, zo hebben we straks een heel waardevol overzicht. Het is net als wat CorpoNet doet, kennisdelen, niet ieder voor zich het wiel uitvinden. Delen met elkaar en dat kan als we van elkaars bestaan weten. We doen allemaal hetzelfde, ieder op zijn eigen manier, dus waarom zou je elkaar niet helpen?’

Henk: ‘Wat verwachten jullie van het resultaat in de eindfase en wat er daarna gaat gebeuren?’

‘Ik hoop vooral dat er oplossingen zijn die heel erg geschikt zijn waarmee we op kunnen schalen en een alternatief hebben voor de cv-ketel waardoor we die CO2 reduceren. Bij warmte opwekking spelen een heleboel factoren mee, gezinssamenstelling, woning, wijk, et cetera. Met alle testen bij ons en onze vrienden krijgen we hopelijk goed in beeld voor welke woning welke oplossing het meest geschikt is. We hebben straks een enorme bak aan data, waarmee we hopelijk makkelijker (en beter) keuzes kunnen maken.’ aldus Richard.

Örjan hoopt twee dingen. Het eerder genoemde platform; alle effort, energie en naam die onder De WarmteWissel de afgelopen jaren is ontstaan moet niet verloren gaan. Daarvoor is organisatie nodig, wellicht bij Aedes of ergens anders. Anderzijds hoopt Örjan dat zich nog een oplossing aandient volgens de filosofie van De WarmteWissel die we kunnen gaan testen in de gestapelde woningen. Want alle oplossingen die we tot nu toe hebben gevonden zijn voor grondgebonden woningen en we hebben ook heel veel gestapelde bouw.

Henk, netwerker pur sang, denk nog even hardop na over het ‘verduurzamen’ van De WarmteWissel als een blijvend platform. Örjan geeft aan dat dezelfde vraag natuurlijk ook op particulier vlak speelt en er dus ook samen met woonbonden, VvE’s, de Vereniging Eigen Huis enzovoort nagedacht kan worden over zo’n duurzaam platform.
Op zoek naar iets duurzaams kan het niet de bedoeling zijn dat we dubbel werk doen. Dus bij deze de oproep aan iedereen die dit stuk leest en denkt ja ik wil meedoen aan of ik ken ergens anders in ons land zo’n platform, deel je informatie met ons. Stuur je mail naar info@warmtewissel.nl of info@corponet.nl
Al zit de kracht van de samenwerking tot nu toe in het project De WarmteWissel ook in de omvang, noem het kleinschaligheid, van acht deelnemende corporaties. Dat is in de praktische zin natuurlijk waar. Dus misschien moet het gezocht worden in het onderling verbinden van soortgelijke platforms op het gebied van data. Waarbij De WarmteWissel als de ‘moeder’ van de nieuwe platforms kan fungeren.

Traditioneel komt aan het eind de vraag Aan welk platform/netwerk willen jullie het stokje doorgeven? Er wordt hevig getwijfeld tussen ‘het duurzaamheidsakkoord’ wat in eerste instantie een document is waar de gemeente ‘s Hertogenbosch, de aldaar werkzame woningcorporaties en het Stedelijke Huurdersplatform hun handtekening onder hebben gezet. Maar een logisch gevolg is een samenwerking van deze partijen op de door hun gesloten akkoorden. Je leest er via deze link nog meer over.
Een andere kandidaat is de Groene Huisvesters; een samenwerking tussen corporaties, het Ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK), VNG, de Woonbond en Aedes om de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad te versnellen.

Omdat beiden betrokken zijn bij het duurzaamheidsakkoord en ervaren dat dit echt werkt, zouden ze dat graag delen met CorpoNet. Dus gaat Henk op zoek naar mensen van dit akkoord om een nieuwe interconnectie te plannen.

Wordt vervolgd!

 

InterConnectie is een initiatief van CorpoNet, met als doel bekendheid te geven aan de diverse netwerken die er zijn voor woningcorporaties. In deze tijd vol uitdagingen kunnen we van elkaar leren, door niet ieder voor zich jet wiel uit te vinden, maar onze kennis te delen.